Om de ruimte te ordenen werden ruimtelijke uitvoeringsplannen en plannen van aanleg, zoals de gewestplannen, opgemaakt. Op deze gewestplannen wordt o.a. vastgelegd waar de woonzones liggen en waar dus in principe gebouwd kan worden. Ook liggen de gebieden vast waar terreinen voor industrie nodig zijn, welke geschikt zijn voor landbouw of recreatie en welke men wenst te behouden als groengebied.
Als een gebouw in een zone ligt waar het niet thuishoort, wordt het ‘zonevreemd’ genoemd.
De Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening bevat volgende definitie van een zonevreemde constructie: hetzij een constructie die niet beantwoordt aan de voor het perceel geldende bestemmingsvoorschriften en die niet gelegen is binnen een niet-vervallen verkaveling, hetzij een constructie die gelegen is in een reservatiestrook en die niet behoort tot de nutswerken waarvoor de reservatiestrook is afgebakend. Een aantal voorbeelden zijn een oud fort in natuurgebied, een kasteel in natuurgebied, een woning in landbouwgebied, ...
Zonevreemd is niet gelijk aan illegaal
Deze gebouwen bestonden vaak vooraleer de verschillende bestemmingen op de plannen van aanleg werden vastgelegd. Zonevreemd is dus iets totaal anders als illegaal. Illegale gebouwen zijn gebouwen opgericht zonder stedenbouwkundige vergunning. De meeste zonevreemde woningen en gebouwen zijn volledig wettelijk, legaal, tot stand gekomen. Ze zijn niet illegaal.
Specifieke wetgeving voor zonevreemde woningen
In de wetgeving zijn al een aantal basisrechten opgenomen voor de zonevreemde woningen. Er worden verschillende bepalingen vastgelegd onder welke voorwaarden er werken kunnen uitgevoerd worden aan deze woningen.
Toch wenst de gemeente Laakdal deze problematiek nog verder te verfijnen door het opmaken van een specifieke wetgeving voor de zonevreemde woningen van Laakdal. Dit kan door middel van een Ruimtelijke UitvoeringsPlan (afgekort RUP) dat specifieke voorwaarden per woning zal toekennen.
De gemeente Laakdal zal nog dit jaar het RUP opstarten en een studiebureau aanstellen om een gebiedsgerichte visie voor ongeveer een 600-tal zonevreemde woningen op te maken.